Grywałd Pieniny Gorce
Grywałd - jedna z większych wsi gminy Krościenko nad Dunajcem, malowniczo położona w paśmie Gorców
u podnóża Lubania. Główna jej część rozciąga się wzdłuż doliny Wąskiego Potoku, uchodzącego do
rzeczki Krośniczanki. Składa się z szeregu przysiółków wysoko położonych w Gorcach, a wśród nich
Wymyśle - 690 m.n.p.m. i Wybraństwo - 670 m.n.p.m. Osłonięta od wiatru dolina sprawia, że Grywałd ma
specyficzny mikroklimat, z dużą ilością słonecznych dni. Bliskość gór i czyste powietrze
sprawiły że stał się miejscowością turystyczną.
Obecnie wielu mieszkańców oferuje wypoczynek w swoich kwaterach o
charakterze agroturystycznym. Grywałd występuje w dokumentach po raz
pierwszy w roku 1330 jako Grünewald, czyli Zielony Las. Parafia tutejsza powstała
przed rokiem 1330 i była fundacją królewską. Jej tradycje zdaniem historyków sięgają
wieku XIII. Legenda mówi natomiast, że na miejscu dzisiejszej świątyni miała znajdować
się pogańska gontyna. Na mocy przywileju króla Zygmunta III Wazy z roku 1591 sołtystwo wsi
Grywałd otrzymała rodzina Grywałdzkich. Najcenniejszym zabytkiem wsi jest zachowany w dobrym
stanie drewniany kościół świętego Marcina, zbudowany na przełomie XV i XVI wieku. Budowla ta o
charakterystycznej dla gotyku podhalańskiego konstrukcji zrębowej została przebudowana w XVII
wieku. Dobudowano wówczas wieżę, z nadwieszoną izbicą, oraz soboty wokół kościoła.
Wewnątrz zachowała się piękna polichromia z roku 1618. W ołtarzu głównym uwagę zwraca
późnogotycki tryptyk z początku XVI wieku. Przedstawione na nim zostały postacie św.
Anny Samotrzeciej, św. Marcina patrona kościoła oraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem.
Znajdował się tu także posąg Marii, zaliczany do grupy gotyckich Pięknych Madonn.
Niestety podczas ostatniej wojny został zrabowany przez Niemców. W grywałdzkim kościółku
znajduje się także wczesnobarokowy ołtarz boczny i posąg Matki Boskiej Różańcowej z XVII wieku.

Grywałd jest doskonałą bazą wypadową na trasy piesze i rowerowe w Gorce. Najciekawsza jest
trasa zielonym szlakiem na Lubań, przez Gronik i Polanę Pisarzową - ok. dwóch godzin.
Z Lubania można podziwiać piękne widoki na Tatry, Jezioro Czorsztyńskie oraz Podhale.